DEMİR DOĞRAMA ve ÇELİK
DEMİR DOĞRAMA
Sağlam yapılı, standart şekil veya özel tasarımlı dekoratif ürünler olduğundan günümüzde bir çok alanda kullanılmaktadır. Özellikle inşaat sektörü, sanayi tesisleri, mimari ve sanatsal yapılarda karşımıza çıkmaktadır. Artan nüfus ve büyüyen ekonomi demir doğramaya olan ihtiyacı her geçen gün artırmaktadır.
Demir doğrama, motif ve şekillendirilme konusunda hızla ilerleme kaydetmiştir. Bunun nedeni ise el işçiliğinin yerini, gelişen teknolojiyle makinelerin almasıdır. Hızlı üretim kolay imalatla demir doğrama sektörün vazgeçilmezi haline gelmiştir. Özelliği itibariyle olumsuz hava şartlarına dayanıklıdır. Temizleme ve boyama işlemleri oldukça kolaydır. Demir ürünler lama, köşebent, kare profil, dikdörtgen profil, ferforje, ve yuvarlak demirlerden oluşmaktadır.
Çatı, merdiven, körkasa, korkuluk (kapı, pencere, duvar), pergole, mesh tavan, güneşlik, saçak, ofis bölme duvar, asma kat, çekme kat, asma tavan gibi bir çok uygulamalarda karşımıza çıkmaktadır. Ayrıca demir ve ahşap bir arada kullanılarak Metal - ahşap sehpalar, raflar, üniteler, yemek ve ofis masalları vb dekoratif ürünler trend haline gelmiştir.
ÇELİK
Çeliğin gelişimi yaklaşık olarak Demir Çağına kadar dayanıyor.200 yıl öncesine kadar yalnız silah yapımında ve eşyalarda kullanılmaktaydı.17. yüzyılda bazı metotlar denenerek (Yüksek fırınlarda üretilen demire, birtakım işlemlerle gereken karbonun katılmasıyla ya da çelik hurdalarının elektrik ark ocaklarında tekrar eritilmesi) çelik üretimi geliştirilmiştir.18. yüzyılda demir kullanılarak inşa edilen ilk yapılar köprülerdir.Hammaddesinde demir ile hurda demirler ve bazı maddelerin karışımı ile elde edilen çelik kullanılmıştır.İngiliz Henry Cort 1784 yılında iyi kalitede dövme çelik üretmeyi başararak sanayide adetaçığır açtı ve İngiltere çelik piyasasına hakim oldu.Bu sayede 1880 lere kadar çeşitli yöntemlerle dökme çelik üretimi sağlandı.
20. yüzyılın başlarında da çelik kullanımın sayısı artmıştır.Birinci ve ikinci dünya savaşlarında kullanılan silah ve yapıların malzemesi çelik olmuştur.Türkiye de modern anlamda demir çelik olarak ilk gelişme ve girişimler Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte başlatılmıştır.Kurtuluş Savaşı ve Birinci Dünya Savaşında ulusal bir demir ve çelik endüstrisine duyulan ihtiyaç sebebi ve çıkarılan yasa ile ilk çelik fabrikası 1932 yılında Kırıkkale'de Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğü'ne bağlı olarak faaliyete geçmiştir.
Çelik sektöründe ilk entegre tesis olan Karabük Demir-Çelik Tesisleri (KARDEMİR) 3 Nisan 1937 yılında Sümerbank bünyesinde kurulmuş ve 150 bin ton çelik kapasitesi ile üretime başlamıştır.Sanayinin gelişmesi ve artan talebi karşılamak amacı ile 1965 yılında Türkiye'nin ikinci entegre tesisi olan Ereğli Demir-Çelik fabrikaları (ERDEMİR) kurulmuştur.Türkiye ekonomisinde ki gelişmeler , çeliğin kullanım alanlarının büyümesi ve endüstri kollarının farklılaşmasıyla Türkiye'nin üçüncü tesisi olan İskenderun Demir-Çelik fabrikaları (İSDEMİR) işletmeye açılmıştır.Çelik sektörü 1980 yılından itibaren önemli bir ilerleme sağlamış ve 1996 yılında imzalanan Türkiye'nin Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu anlaşmasına göre demir-çelik sektöründe uygulanan vergilerin kaldırılması Türkiye ve Avrupa Birliği arasındaki çelik ticaretinin gelişmesine katkı bulunmuştur.
1921 yılında Avrupalı çelik üreticilerinin ortak çalışması sonucu paslanmaz çelik üretildi ve patenti alındı.1930 lardan itibaren paslanmaz çelik endüstride ve günlük hayatımızda vazgeçilmez bir yer almıştır.Çelik bulunduğu tarihten itibaren önemli bir malzeme haline gelmiştir.Bu dönem içersin çeliğin geniş kullanım alanı ve teknik özellikleri sayesinde, 21. yüzyılın en önemli çelik konstrüksiyon malzemesi olmuşturÇelik konstrüksiyon tercih edilmesinin en büyük nedeni deprem bölgesinde bulunan yerlerde dayanıklılığın en üst seviyelerde olmasını sağlamaktadır. Çelik yüksek mukavemeti;esnekliği ve hafifliği sayesinde depreme karşı en dayanıklı inşaat malzemesidir.Çelik konstrüksiyon betonarme yapılara göre daha hafiftir. Galvaniz edilmiş çelik her türlü hava koşuluna uygundur.
Geri dönüştürülebilir malzeme olduğundan doğal kaynakların tüketimi açısından idealdir.Çelik zararsız bir maddedir.Çevreye ve kullanıcısına alerjik veya toksit etkileri yoktur.Tüm yapı geri dönüştürülebilir niteliktedir.Çelik konstrüksiyon kullanılan yapılarda çok sütun ve kiriş olmadığından dolayı yapı alanının daha verimli kullanılması mümkündür.Başka bir değişle;taşıyıcı eleman boyutları ahşap ve betona göre daha küçük olduğu için, çok daha fazla kullanım alanı elde edilmektedir.
Çelik yapı tasarımı estetik ve yaratıcılığa açıktır. Çeliğin şekil alma olanağı sınırsızdır. Bu sebeple taşıyıcı yapı pek çok türde yapılabilir.İlk olarak çelik çatı ve çelik karkaslargelmektedir.Oldukça avantajlı ve kolay kullanım sunan çelik çatı modelleri talebin artmasıyla da binaların şartları da göz önüne alınarak her geçen gün yerini yeni bir modele bırakıyor.Farklı tasarımlarla karşımıza çıkan çatı modelleri klasik olan çatı modellerini revize ederek de kullanım sağlamaktadır. Örneğin; beşik tipli çelik çatılar yoğun hava olaylarına zor şartlara karşı dayanıklı oluşundan dolayı tercih edilen bu çatı tipi, dikdörtgen plana sahip olan yapılara uygulanmaktadır. Karma tipli çelik çatılar bir diğer çeşididir.En çok tercih edilen çatı sistemidir.Bu çelik çatının uygulanmış olduğu duvarlar birbirinden farklı boyutlardadır.Kule tipli çelik çatılar ise isminden anlaşıldığı gibi kule şeklindedir.Bu çatılar her yüzeyinin dairesel olarak uyarlanıp tekbir noktada birleştiği çatıları ifade etmektedir.En düşük maliyetli olan sundurma çelik çatı sistemi herhangi bir ayrıntıya yer verilmeyecek türde plana sahip tek yüzeyli olarak uygulanan bir çatı sistemidir.Çelik konstrüksiyon evler, tesisler, fabrikalar, yangın merdivenleri, asma kat, çekme kat, işyerleri ve çeşitli atölye kurulumları sırasında oldukça pratik, hızlı ve güvenli olması sebebiyle kullanımı yaygınlaşmıştır. Daha hafif bir sistem olduğu için zemin beton maliyetinden daha düşüktür. Malzeme israfı minimum düzeydedir.
Çelik yapılar verimlidir. İnşaat süresi kısa ve hava koşullarından bağımsızdır. Nakliye maliyetleri düşüktür.Bu sebeple sevkiyat süreci kolay kontrol edilebilir. Bina bakımının kolay ve bakım maliyetlerinin düşük olması restorasyon ve değişiklik yapma kolaylığı sebebi ile çelik konstrüksiyon yapının katma değeri yüksektir.